Dwór Reyów i Jabłonowskich w Przyborowie

Dwór został wzniesiony w Przyborowie w 1894 roku przez Mikołaja Reya, potomka ojca literatury polskiej oraz posła z Pilzna. Projekt dworu na planie prostokąta wykonał Stanisław Witkiewicz, twórca zakopiańskiej architektury i ojciec słynnego malarza i pisarza„ Witkacego ”.

Murowany dwór składał się z parterowego, prostokątnego korpusu, opatrzonego na osi ryzalitem wejściowym oraz piętrowych, prostokątnych, ustawionych doń prostopadle skrzydeł bocznych. Całość nakrywały osobne dla każdej części, charakterystyczne dla góralszczyzny, strome dachy z okapami wysuniętymi przed lico murów. Dwór był wyposażony od frontu i od strony parku w trzy ryzality oraz w niegdyś przeszkoloną werandę. W dachu korpusu umieszczone zostały także niewielkie lukarny doświetlające strych, zwieńczone tego samego kształtu daszkami. Wejściowy ryzalit zwieńczony był trójkątnym szczytem, a znajdujący się od frontu ganek nakryty był dwuspadowym daszkiem. Budynek wyposażony był w duże prostokątne okna wykonane w stylu zakopiańskim.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie Dwór-Jabłonowskich-i-Rejów-w-Przyborowie-79-1024x599.jpg
Dwór w Przyborowie /Koloryzacja ziemiadebicka.pl

„W czasach najlepszej świetności, kiedy to właścicielem dworu był Mikołaj Rey, do Przyborowa przyjeżdżali na polowania Henryk Sienkiewicz z synem, Wincenty Witos i Ignacy Jan Paderewski. W 1917 r. rodzina Jabłonowskich – córka Mikołaja Helena i księcia Józefa Jabłonowskiego, przejęła cały majątek Reya w Chotowej, Przyborowie i Głowaczowej. Księżna Jabłonowska zasłynęła dzięki prowadzonej działalności charytatywnej oraz pomocy miejscowej ludności. Do dzisiejszego dnia nadal żywa jest pamięć o księżnej, która w czasach okupacji hitlerowskiej prowadziła działalność konspiracyjną, dostarczała więźniom obozu koncentracyjnego w Pustkowie żywność, jak również ukrywała w swoim domu partyzantów” – napisał o historii dworu jakiś czas temu na profilu FB ziemi dębickiej  Henryk Mazurkiewicz.

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie Salon-w-dworze-Jabłonowskich-i-Reyów-w-Przyborowiu--1024x727.jpg
Zdjęcie salonu w dworze w Przyborowie zamieszczone w książce Zofii Jabłonowskiej – Rajskiej „Walca tańczyłam najlepiej z panien…”
Koloryzacja ziemiadebicka.pl

Dawni właściciele dworu w Przyborowie po wojnie przenieśli się do Krakowa. Książę Józef Jabłonowski zmarł w Krakowie w 1966 roku, natomiast jego żona księżna Helena Jabłonowska, córka Mikołaja Reya w 1977 roku. Mikołaj Rey, jego żona Maria i córka Helena Jabłonowska spoczywają w rodzinnym grobowcu w Straszęcinie

Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie Ruiny-dworu-w-Przyborowie-czewiec-2020-33-1024x768.jpg
Dwór Jabłonowskich – czerwiec 2020

W 1945 roku na mocy dekretu PKWN o reformie rolnej, dwór i cały majątek znacjonalizowano bez odszkodowania. Dwór został wówczas zaadaptowany na potrzeby gospodarstwa ogrodniczego. W 1970 roku obiekt częściowo spłonął i od tego czasu do chwili obecnej jest w stanie kompletnej ruiny.



Zapytaliśmy kilka miesięcy temu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jaki jest obecnie status tej nieruchomości i czy planują jakieś działania zabezpieczające.

” Pozostałości dworu w Przyborowie stanowią własność prywatną (bardzo długo trwało postępowanie roszczeniowe właścicieli o zwrot majątku). Aktualnie posiadamy już kontakt telefoniczny do wnuczki byłych właścicieli. W najbliższym czasie przewidujemy możliwość przeprowadzenia kontroli z udziałem właściciela w celu podjęcia prac zabezpieczających” – informuje Wojewódzki Konserwator Zabytków.



Obrazek posiada pusty atrybut alt; plik o nazwie Dwór-Jabłonowskich-i-Rejów-w-Przyborowie-1-1024x727.jpg

MMC

Czytaj także: 126 lat temu urodziła się księżna Helena Jabłonowska. Podczas II wojny światowej uratowała kilka tysięcy osób. Po wojnie komuniści wypędzili ją z dworu w Przyborowie

Shares